ΨαλτικήΨάλτες Κων/πόλεωςΚων/λίτες ψάλτες
Χρήστος Κρομμύδας
Πρωτοψάλτης

Γεννήθηκε στις 2 Απριλίου του 1920 στην Κωνσταντινούπολη στην περιοχή του Τεκφούρσαραϊ (Ανάκτορα των Κομνηνών). Πατέρας του ήταν ο Τριαντάφυλλος Κρομμύδας από την Ήπειρο και μητέρα του η Μαρία Κρομμύδα το γένος Ματθαίου η οποία κατήγετo και αυτή από την Ήπειρο.

Ο Οικουμενικός Πατριάρχης Άνθιμος ο Ζ΄ ετύγχανε θείος της Μαρίας Κρομμύδα. Είναι ο οικουμενικός Πατριάρχης που μετά τους καταστροφικούς σεισμούς του 1894 ξανάφτιαξε την Θεολογική Σχολή της Χάλκης, με την βοήθεια του πλούσιου εμπόρου Παύλου Στεφάνοβικ Σκυλίτση. Από μικρός ο Χρήστος Κρομμύδας είχε την μανία στην ψαλτική. Από 6 ετών κιόλας πήγαινε στο αναλόγιο της Παναγίας της Χαντζεριώτισσας στο Τεκφούρσαραϊ και κανοναρχούσε. Σε λίγο διάστημα στην ηλικία των 8-9 ετών με την προτροπή κάποιου επιτρόπου πηγαίνει στο Οικουμενικό Πατριαρχείο σαν κανονάρχος στον μεγάλο δάσκαλο Ιάκωβο Ναυπλιώτη επί Πατριάρχου Βασιλείου του Γ΄. Τα πρώτα μουσικά μαθήματα τα παίρνει από τον μεγάλο αυτό δάσκαλο τον Ιάκωβο Ναυπλιώτη όλοι είχαν να πουν για την εξαιρετική φωνή του. Η εκκλησία και η βυζαντινή μουσική ήταν το παν για τον Χρήστο Κρομμύδα. Άλλος επίσης δάσκαλος του ήταν ο Ευστάθιος Βιγγόπουλος τον οποίον εκτιμούσε πάρα πολύ και πήρε πολλά διδάγματα από αυτόν. Κανονικός ιεροψάλτης έγινε στα 16 χρόνια του σαν αριστερός στον ιερό ναό της Παναγίας της Χαντζεριώτισσας στο Τεκφούρσαράι. Το 1943 έψαλλε για λίγο στο Ιερό ναό Αγίου Νικολάου Τζιμπαλίου στην περιοχή Φαναρίου. Το 1951 νυμφεύεται την Αικατερίνη Σινάνογλου στον ιερό ναό Αγίου Γεωργίου Ποτηρά (Αντιφωνητού) όπου ήταν ψάλτης εκείνη την εποχή. Από τον γάμο αυτόν αποκτά ένα παιδί τον Παναγιώτη. Για πολλά χρονιά ψάλλει στον ιερό ναό του Αγίου Φωκά στο Μεσαχώριον (Ορτάκιοϊ) του Βοσπόρου ξέροντας την βυζαντινή μουσική παρ όλα ταύτα παίρνει μαθήματα και από έναν άλλο μεγάλο δάσκαλο τον Κωνσταντίνο Πρίγγο παίρνοντας και το ύφος του.

Τα καταστροφικά γεγονότα των Σεπτεμβριανών του 1955 που προκλήθηκαν από τους Τούρκους εναντίον του Ρωμηοσύνης της Πόλης τον βρίσκουν στο σπίτι του στο Άκσαράι περιοχής Βλάγκας. Η καταστροφή ήταν μεγάλη καταστράφηκε καί κάηκε το σπίτι του από Τούρκους ενώ ο ίδιος καί η οικογένεια του σώθηκαν χάριν στην αυτοθυσία μιας τουρκάλας γειτόνισσας τους. Μετακομίζει σε ένα συγγενικό σπίτι στο Βαφεοχώρι του Βοσπόρου για να είναι κοντά στον Άγιο Φωκά. Το 1958 με την προτροπή κάποιου φίλου του, του Νικηφόρου Αυγερινού διορίζεται ως αριστερός στον Άγιο Στέφανο εκεί ψάλλει καί γνωρίζεται με τον δεξιό ψάλτη Γιάννη Αθανασάτο, τον Γεώργιο Βαλλή τον Παράσχο, και τον Στέφανο Πατρώνη. Ο Άγιος Στέφανος ήκμαζε από Ρωμηοσύνη κυρίως την παραμονή του Αγίου Στεφάνου 26 Δεκεμβρίου στο Κουρμπάνι εορτή θυσίας από τους Ρωμηούς της Πόλης.

Το 1962 τον καλεί ο προσωπικός φίλος του καί εφημέριος του Ιερού ναού Παμμεγίστων Ταξιαρχών Μεγάλου Ρεύματος πατήρ Αλέξανδρος Καρακάσης μετέπειτα επίσκοπος Σκοπέλου. Το Μέγα Ρεύμα ήταν ένα μεγάλο κέντρο κατοικίας των ομογενών και δραστήριων ανθρώπων με Μορφωτικό Σύλλογο, όπου δινόταν θεατρικές παραστάσεις, γινόταν εκδρομές , ποδοσφαιρικοί αγώνες, συνεστιάσεις. Έψαλλε εκεί μαζί με τον καλό του φίλο Νικόλαο Ιωσηφίδη( νυν πρωτοπρεσβύτερο στην Θεσσαλονίκη). Για ένα χρόνο μετά το 1963 διορίζεται στον Άγιο Ιωάννη της νήσου Αντιγόνης παραμένει εκεί ως καί το τέλος του 1963. Μιά μέρα στο πλοίο της γραμμής συναντάει τον Ιωάννη Κεχαγιόπουλο Λαμπαδάριο της Αγίας Τριάδος Πέραν, εκείνος τον προτρέπει να πάει κοντά του ως δομέστικος έτσι καί έγινε από την πρωτοχρονιά του 1964 διορίζεται δομέστικος του Ιωάννου Κεχαγιόπουλου ενώ τον δεξιό χορό τον διευθύνει ο Δημήτριος Μαγούρης. Εκείνη την εποχή ήκμαζε η Ρωμηοσύνη, αναλαμβάνει της ιεροπραξίες κάθε Κυριακή είχε 4-5 γάμους καί 7-8 Βαφτίσια. Στο μεταξύ αρχίζουν οι απελάσεις των Ελλήνων υπηκόων από την Πόλη πολλοί φίλοι του φεύγουν, φεύγει καί ο Άρχων Πρωτοψάλτης του Οικουμενικού θρόνου Θρασύβουλος Στανίτσας καθώς καί ο φίλος του Γιάννης Αθανασάτος καί λίγο αργότερα ο Γεώργιος Βαλλής.

Το 1965 ο πολύ καλός του φίλος Παντελής Γρηγοριάδης που ήταν επίτροπος στον Άγιο Γεώργιο Μακροχωρίου της Ιεράς Μητροπόλεως, τον πείθει να διοριστεί εκεί. Το Μακροχώρι ήταν ένα μέρος πού ζούσαν πολλοί ομογενείς. Εκεί στην αρχή έψαλλε με τον φίλο του Νίκο Ιωσηφίδη . Όταν λίγο μετά απεχώρησε ο Ιωσηφίδης δεξιά πέρασε ο Χρήστος Κρομμύδας φέρνοντας αριστερό τον Ιωάννη Σεγκάλα . Και στα δύο αναλόγια του Αγίου Γεωργίου έρχονται πολλοί κανονάρχες. Πρώτος και καλύτερος στο ανά λόγιο του Κρομμύδα ο Νικόλαος Τυροβόλης, ο Στέλιος Παναγιωτίδης, ο Γιώργος Δήμας, ο Πασχάλης Σπάης, ο Δημήτριος Κούστας, ο Σωτήρης Σπάης. Το 1967 διοργανώνεται μικτή χορωδία από νέους και νέες του Μακροχωρίου πού διευθύνει ο Χρήστος Κρομμύδας. Την ίδια χρονιά ο Οικουμενικός Πατριάρχης Αθηναγόρας έρχεται στο Μακροχώρι στις 5 Φεβρουαρίου του 1967 και μετά το πέρας της Λειτουργίας δίνει συγχαρητήρια στον Χρήστο Κρομμύδα.

Ο Χρήστος Κρομμύδας συμμετέχει και στην χορωδία του Συνδέσμου Μουσικοφίλων της Κωνσταντινουπόλεως με χοράρχη τον Άρχοντα πρωτοψάλτη της Μ.τ.Χ.Ε.Βασίλειο Νικολαϊδη .Τα χρόνια πού ακολουθούν οι ομογενείς από τις πιέσεις των Τούρκων εγκαταλείπουν την Πόλη και μεταξύ αυτών και πολλά μέλη της χορωδίας. Ο Χρήστος Κρομμύδας θα μείνει μέχρι και τον Αύγουστο του 1975 οπότε και αυτός φεύγει για την Ελλάδα .

Μόλις έρχεται στην Ελλάδα από τον Σεπτέμβριο κιόλας έρχεται σε επαφή με τους πολίτες ψάλτες. Στην αρχή δεν μπορεί να βρει εκκλησία μέσα στην Αθήνα. Ένα μικρό διάστημα με την μεσολάβηση του Νίκου Βεντούρη πηγαίνει στην Πάρο στην Εκατονταπυλιανή ψάλλει τον Οκτώβριο και Νοέμβριο. Οι κάτοικοι ήταν ξετρελαμένοι από το ψάλσιμο του, όμως η μετάβαση του στο νησί ήταν δύσκολη κυρίως τους χειμερινούς μήνες. Στις αρχές του Δεκεμβρίου ξαφνικά καλείται από τον παπά Κώστα Καφάση προϊστάμενο του Αγίου Θωμά Άνω Κυψέλης όπου τον καλούσε για πρόσληψη. Οι κάτοικοι της Άνω Κυψέλης τον περιέβαλαν με αγάπη για το ύφος και την καλή φωνή του. Αριστερά στον Άγιο Θωμά έψαλλε επίσης ο καλός του φίλος από το Επταπύργιο Γιώργος Μιοτέλλης ο οποίος τον προέτρεψε να συμμετάσχει στην χορωδία Κωνσταντινουπολιτών υπό την διεύθυνση του Γεωργίου Τσαούση. Την Μεγάλη Τρίτη του 1977 η χορωδία έρχεται στον Άγιο Θωμά Κυψέλης για την ακολουθία του Νυμφίου καί το τροπάριο της Κασσιανής. Γίνεται ιδρυτικό μέλος του εν Αθήναις Συλλόγου Μουσικοφίλων Κωνσταντινουπόλεως μαζί με τους Γεώργιο Τσαούση, Γεώργιο Μιοτέλλη, Νίκο Νικολαϊδη, Αγάπιο Νικολαϊδη, Χρήστο Ξενόπουλο, Γεώργιο Βαλλή. Συμμετέχει σε όλες τις εκδηλώσεις του συλλόγου είτε σε εκκλησίες είτε σε αίθουσες.

Ο Χρήστος Κρομμύδας στον Άγιο Θωμά κυψέλης έψαλλε 25 χρόνια από τον Δεκέμβριο του 1975 ως και τα τέλη του Αυγούστου του 2000 οπότε ασθένησε βαριά. Είχε προσβληφθεί από την επάρατη νόσο και απέθανε στις 16 Σεπτεμβρίου του 2000. Ήταν 80 ετών. Η Νεκρώσιμος Ακολουθία εψάλη στον Άγιο Θωμά. Παρευρέθηκαν, σύσσωμον το Δ.Σ.του εν Αθήναις Συλλόγου Μουσικοφίλων Κωνσταντινουπόλεως έψαλον δε περί τους 20 ιεροψάλτας και ένας σεβαστός αριθμός επίσης φίλων του ιερέων. Η ταφή έγινε στο κοιμητήριο της Καλλιθέας.

Παναγιώτης Χ. Κρομμύδας

Δεν υπάρχουν άρθρα
Copyright© 2010 Σύλλογος Μουσικοφίλων Κωνσταντινουπόλεως