ΨαλτικήΨάλτες Κων/πόλεωςΠατριαρχικοί ΨαλτεςΠρωτοψάλτες
Ο θεσμός, οι άνθρωποι και το έργος τους

Ο Ναός της Μεγάλης του Χριστού Εκκλησίας, είναι Ναός του Θεού, που δεν γνώρισε ποτέ την αργία.  Λειτούργησε και λειτουργεί καθημερινά.

Οι πατριαρχικοί χοροί με τους ψάλτες τους, ήταν οι προβολείς του μεγαλείου της Ορθοδοξίας και οι vικηφόροι σκυταλοδρόμοι της παρακαταθήκης της μουσικής εκκλησιαστικής παράδοσης.

Οι πατpιαpχικοί αυτοί χοροί αποτελούνται από τον Άρχοντα Πρωτοψάλτη, τον Άρχοντα Λαμπαδάριο και τους δύο Δομέστικους με τους Κανονάρχες τους.  Η χοροστασία τους στα αναλόγια γίνεται με ειδική τελετουργική.  Είναι μελετημένοι και πολύ παρασκευασμένοι.  Ποτέ δεν κάμνουν χρήση του κειμένου στην εκτέλεση των οποιονδήποτε τροπαρίων, Πολυελαίων, Ιδιομέλων, Χερουβικών κ.λ.π.  Οι Κανονάρχες κανοναρχούν γυρίζοντας τα νώτα στο αναλόγιο με το βιβλίο στα χέρια και το πρόσωπο στραμμένο προς τον ψάλτη «ενώπιος ενωπίω». 

Για απόδοση της Βυζαντινής Μουσικής από ένα ψάλτη, πρέπει αυτός να συγκεντρώνει τα εξής τρία στοιχεία:  

  • Να γνωρίζει καλά τη θεωρία και την πράξη της Βυζ. Μουσικής
  • Να είναι καλλίφωνος και 
  • Να έχει ακούσει παλαιότερους δασκάλους.

Ο Πρωτοψάλτης ψάλλει κατά την παράδοση του Πατριαρχείου.  Ότι δηλαδή παρέλαβε από τους προκατόχους του, οι οποίοι και αυτοί παρέλαβαν από τους προκατόχους τους, και έτσι τηρείται διαδοχικά μιακλασσική ψαλμωδία, την οποία ονομάζουμε «Παράδοση της Μεγάλης του Χριστού Εκκλησίας».  Σ' αυτή την «Παράδοση» είναι πολύ αυστηροί και φανατικοί, ο Πρωτοψάλτης και ο Λαμπαδάριος και προσπαθούν να τη μεταδώσουν στους νεοερχομένους βοηθούς ή Κανονάρχες.  Αλλά και αυτοί οι πατριάρχες και οι Αρχιερείς και όλοι οι κληρικοί της Αυλής τουΠατριαρχείου γνωρίζουν καλά τη σημασία αυτή της παράδοσης και είναι ιδιαίτερα απαιτητικοί.  Η δε Παράδοση αυτή, το ύφος το Πατριαρχικό είναι απλό, απέριττο, μυστικοπαθές και  άγραφο. 

Κατά καιρούς έχουν τιμηθεί οι μεγάλοι Μελοποιοί και Πρωτοψάλτες ΠΕΤΡΟΣ ΜΠΕΡΕΚΕΤΗΣ, ΓΡΗΓΟΡΙΟΣ  ΠΡΩΤΟΨΑΛΤΗΣ, ΠΕΤΡΟΣ  ΛΑΜΠΑΔΑΡΙΟΣ ο ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΙΟΣ, ΙΩΑΝΝΗΣ ΚΟΥΚΟΥΖΕΛΗΣ και τελευταία, από διάφορους φορείς, οι Άρχοντες Πρωτοψάλτες του Πατριαρχείου του αιώνα μας ΙΑΚΩΒΟΣ ΝΑΥΠΛΙΩΤΗΣ, που διετέλεσε Άρχων Πρωτοψάλτης κατά τα έτη 1911-1938, ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΠΡΙΓΓΟΣ, που διετέλεσε Άρχων Πρωτοψάλτης, μετά τον Ναυπλιώτη, κατά τα έτη 1939-1959, και ΘΡΑΣΥΒΟΥΛΟΣ ΣΤΑΝΙΤΣΑΣ, του διετέλεσε Άρχων Πρωτοψάλτης, μετά τον Πρίγγο, κατά τα έτη 1960-1964. 

Άρχοντες Πρωτοψάλται της Μ. του Χ. Ε.

Γρηγόριος Μπούνης ο Αλυάτης  Επί της Αλώσεως    
Μανουήλ Χρυσάφης ο Β΄  1648 1661  
Γεώργιος Ραιδεστηνός ο Α΄  1670 1685  
Παναγιώτης Χαλάτζογλους 1727 10-4-1748 +
Ιωάννης ο Τραπεζούντιος  11-4-1748 1765  
Δανιήλ ο από Τυρνάβου   1766      23-12-1789
Ιάκωβος ο Πελοποννήσιος 24-12-1789 23-4-1800 +
Πέτρος ο Βυζάντιος 1802 1804  
Μανουήλ ο Βυζάντιος  1805 21-6-1819  +
Γρηγόριος ο Λευίτης  22-6-1819 23-12-1821 +
Κωνσταντίνος ο Βυζάντιος  24-12-1822    1855  
Ιωάννης ο Βυζάντιος 1856 20-7-1866 +
Σταυράκης Γρηγοριάδης  21-7-1866 29-1-1871 +
Γεώργιος Ραιδεστηνός ο Β΄  2- 2-1871 4- 11-1875  
Γεώργιος Βιολάκης 5-11-1875 4-11-1905  
Αριστείδης Νικολαϊδης  5-11-1905  1911  
Ιάκωβος Ναυπλιώτης   1911 28-2-1939  
Κωνσταντίνος Πρίγγος  1- 3-1939  1959  
Θρασύβουλος Στανίτσας  1961 1964  
Βασίλειος Νικολαϊδης -3-1965 4-1-1985 +
Λεωνίδας Αστέρης 14-09-1984    
 
Copyright© 2010 Σύλλογος Μουσικοφίλων Κωνσταντινουπόλεως